Cá tháng tư là ngày gì? Nguồn gốc, ý nghĩa? Vì sao gọi cá tháng 4?

Cá tháng tư là ngày gì? Rơi vào ngày nào? Nguồn gốc, ý nghĩa ngày cá tháng tư ra sao. Cùng GenZ Đọc Sách trả lời những câu hỏi này ngay sau đây nhé!

Cá tháng tư là ngày gì?

Cá tháng tư là ngày gì?
Cá tháng tư là ngày gì?

Để hiểu rõ hơn về cá tháng tư là ngày gì thì Ngày cá tháng Tư, hay Ngày nói dối là một phong tục hàng năm vào ngày 1 tháng Tư dương lịch bao gồm những trò đùa và trò lừa bịp vô hại, trò chơi khăm đánh lừa người khác nhằm mục đích mua vui cho bản thân và mọi người mà có thể không chịu những lời chỉ trích, tác hại nào.

Trong ngày này, những người thích đùa thường cố gắng lừa những người thân, bạn bè của họ tin vào điều gì đó không đúng sự thật, nhưng một cách vô hại và hài hước và không có nghĩa lừa lọc hoặc khiến người khác bực bội. Sau màn đùa và lừa, người đùa thường hét lên “Cá tháng tư” để giải tỏa thắc mắc và tiết lộ trò đùa. Truyền thống về ngày Cá tháng Tư tồn tại ở hầu hết các nước Châu Âu cũng như Bắc Mỹ.

Các phương tiện thông tin đại chúng (các tờ báo, tạp chí, đài phát thanh và đài truyền hình và đôi khi trên các trang mạng) có thể tham gia vào những trò đùa này, với những tin vịt hoặc thông tin phóng đại ra ngoài sự thật, chia sẻ những câu chuyện hài hước vào ngày 1 tháng 4, và thường là đính chính hoặc tiết lộ vào ngày hôm sau.

Cá tháng tư dù không phải là ngày nghỉ lễ chính thức nhưng vẫn là phong tục truyền thống tại nhiều quốc gia kỷ niệm hàng năm vào đúng ngày 1 tháng 4, bằng cách tung nhiều tin đồn hoặc nói xạo, nói đùa vô hại về rất nhiều chủ đề khác nhau nhằm tạo niềm vui hay trêu chọc ai đó.

Những tin giả như thế thường được tung ra trong cả ngày 1 tháng 4 ở hầu hết các quốc gia như Hoa Kỳ, Pháp, Ireland,… trong khi tại một số quốc gia khác, nó phải được chấm dứt vào giữa trưa như Anh, Canada, Úc, New Zealand.

Tại Ý, Pháp, Bỉ, và các khu vực nói tiếng Pháp của Thụy Sĩ và Canada, 1 tháng 4 truyền thống thường được gọi là “Cá tháng Tư” (Poisson d’avril tiếng Pháp hoặc Pesce d’aprile trong tiếng Ý). Điều này bao gồm cả cố gắng để lén dán một con cá bằng giấy vào lưng của nạn nhân mà không bị phát hiện. Những cá giấy như vậy cũng nổi bật trên nhiều bưu thiếp tại Pháp ngày đầu tháng tư vào cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20.

Ý nghĩa ngày cá tháng tư là gì?

Ý nghĩa ngày cá tháng tư là gì?
Ý nghĩa ngày cá tháng tư là gì?

Vào ngày này hàng năm, bạn bè, đồng nghiệp hoặc người thân thường bày ra những trò đùa, những lời nói dối vô hại để trêu ghẹo nhau. Việc này không gây hại hay mang lại hậu quả gì mà còn được xem là cách để giải tỏa mệt mỏi, căng thẳng trong cuộc sống, công việc.

Hiện nay, hằng năm, ngày Cá tháng Tư được tổ chức tại nhiều quốc gia trong đó có Việt Nam. Tại Việt Nam, vào ngày này, giới trẻ cũng thường bày ra những trò đùa, những chuyện nói dối tai quái nhưng vô hại để tạo không khí vui vẻ với mọi người.

Nguồn gốc ngày cá tháng tư là gì?

Nguồn gốc ngày cá tháng tư là gì?
Nguồn gốc ngày cá tháng tư là gì?

Phong tục dành riêng cho một ngày để bày ra những trò chơi khăm vô hại với hàng xóm được phổ biến trên khắp thế giới. Tiền thân của ngày Cá tháng Tư, bao gồm lễ hội La Mã của Hilaria (Hilaria (tiếng Hy Lạp: ἱλάρια; Latin: hilaris, “vui nhộn”) là lễ hội tôn giáo thời La Mã cổ đại tổ chức vào ngày xuân phân để vinh danh nữ thần Cybele) được tổ chức ngày 25 tháng 3. 

Và lễ của kẻ đùa thời Trung Cổ (lễ hội dân gian, thường xuyên được tổ chức bởi các giáo sĩ và giáo dân từ thế kỷ thứ 5 cho đến thế kỷ thứ 16 ở một số quốc gia châu Âu, chủ yếu là Pháp, Tây Ban Nha, Đức, Ba Lan, Anh và Scotland) được tổ chức ngày 28 Tháng 12, vẫn còn là một ngày mà trò đùa được bày ra ở các quốc gia nói tiếng Tây Ban Nha. 

Theo thần thoại La Mã, thần cai quản địa ngục Pluto đã bắt cóc nàng Proserpina và đưa nàng tới sống cùng ông ở địa ngục. Cô gái đã gọi mẹ nhưng nữ thần Ceres chỉ nghe thấy âm vang giọng nói của con gái và đi tìm kiếm cô trong tuyệt vọng. Những cuộc tìm kiếm vô vọng đó, hay các cuộc rượt đuổi ngỗng trời, đã trở thành chuyện cười phổ biến tại châu Âu trong các thế kỷ trước.

Bertha R. McDonald, trong Harper’s Weekly đã giải thích nguồn gốc của ngày Cá tháng Tư, nói rằng “một số nhà cầm quyền đã nghiêm túc trở lại với thời kỳ Nô-ê và con tàu của ông. Trên tờ Public Advertiser ở Luân Đôn đăng ngày 13 tháng 3 năm 1769 đã in một đoạn trích liên quan đến thuyết này: “Sai lầm của Nô-ê khi đưa chim bồ câu ra khỏi tàu trước khi mực nước giảm, vào ngày đầu tiên của tháng tư, và để ghi nhớ ký ức về sự giải thoát này, mọi người đã quên mất một tình huống đáng chú ý này…”

Trong Canterbury Tales của Chaucer (1392), Các nữ tu Priest Tale được đặt tên là Syn March bigan thritty dayes and two. Các nhà học giả hiện đại tin rằng có một lỗi sao chép trong bản thảo vẫn còn tồn tại, và Chaucer thực sự viết Syn March was gon.

Do đó đoạn văn ban đầu nghĩa là 32 ngày sau tháng ba – 2 tháng 5, lễ kỷ niệm đính ước của Vua Richard II với Anne của Bohemia, Vương hậu Anh diễn ra vào năm 1381. Những người đọc hiểu lầm dòng này nghĩa là 32 tháng 3, tức ngày 1 tháng 4.

Năm 1508, nhà thơ người Pháp Eloy d’Amerval đã nhắc đến Poisson d’avril (“Cá tháng Tư”), có thể là ý nói đến ngày này. Nhà thơ flemish Eduard de Dene đã viết về một nhà quý tộc sai những người đầy tớ của mình làm những chuyện vặt ngu ngốc vào ngày 1 tháng 4.

Năm 1686, John Aubrey đã đề cập ngày lễ là “một ngày lễ thánh của kẻ ngốc” (Fooles holy day). Ngày 1 tháng 4 năm 1698, hàng ngàn người bị lừa đến tháp Luân Đôn để xem sư tử tắm.

Trong thời Trung cổ, cho đến cuối thế kỷ 16, ngày đầu năm mới đã được tổ chức vào ngày 25 tháng 3 (Lễ Truyền Tin) trong hầu hết các thị trấn châu Âu. Trong một số khu vực của nước Pháp, năm mới là một kỳ nghỉ kéo dài một tuần kết thúc vào ngày 1 tháng 4. Năm 1564, vua Pháp là Charles IX, lúc đó 14 tuổi, quy định ngày 1 tháng 1 là ngày đầu năm, thống nhất trong toàn quốc. Quyết định này được áp dụng năm 1567. 

Tuy nhiên, do phương tiện liên lạc rất lạc hậu nên nhiều người không nhận được tin đổi lịch, những người này tiếp tục coi ngày 1 tháng 4 là năm mới và bị những người khác cười vì điều này. Sau này nhiều người cho rằng phong tục Cá tháng Tư bắt nguồn từ đây.

Nhiều người lại tìm lý do khác để giải thích vì sao ngày đầu tháng Tư là ngày để cười đặc biệt. Nhà thần học Manfred Becker-Huberti cho là trong tín ngưỡng dân gian cổ xưa, nhiều người tin rằng đây là ngày không may mắn (tương tự như Thứ Sáu ngày 13). Vì theo truyền thuyết, ngày 1 tháng 4 được cho là ngày sinh và ngày chết của Judas Iscariot, người đã phản bội Chúa Giêsu Kitô và cũng được cho là ngày quỷ Lucifer bị đày xuống địa ngục.

Tại Hà Lan, nguồn gốc của ngày tháng tư tượng trưng cho chiến thắng của người Hà Lan tại Brielle năm 1572, nơi công tước người Tây Ban Nha Álvarez de Toledo bị đánh bại. “Op 1 april verloor Alva zijn bril” là một câu tục ngữ Hà Lan, có thể dịch là “Ngày 1 tháng tư, Alva mất kính”. Trong trường hợp này, chiếc kính (“bril” trong tiếng Hà Lan) nhằm ẩn dụ cho Brielle. Tuy nhiên thuyết này không cung cấp lời giải thích nào về lễ kỷ niệm quốc tế của ngày Cá tháng Tư là gì.

Phong tục vào ngày cá tháng tư ở các nước

Phong tục vào ngày cá tháng tư ở các nước 
Phong tục vào ngày cá tháng tư ở các nước

Pháp

Một câu chuyện được kể lại là Henry IV, vua nước Pháp trong những năm 1589-1610, đã gửi thư cho một cô gái mười sáu tuổi, không rõ tên, bí mật hẹn hò trong một lâu đài. Khi Henry đến nơi hẹn, đã ngạc nhiên khi người chào đón ông lại là hoàng hậu Marie de Medici, vợ ông còn khiêm tốn cảm ơn ông vì ông đã theo lời mời của bà để đến dự dạ vũ vui nhộn. 

Những người hay đùa thường dính cá vào những người theo truyền thống cũ, nên mới có tên gọi là “Poisson d’Avril” hay Cá tháng Tư. Nhưng giả thuyết này cũng không lý giải được tại sao ngày hội nói dối lại lan sang nhiều nước khác ở châu Âu vốn không sử dụng lịch Gregorian cho tới tận sau này.

Scotland

Tại Scotland, ngày Cá tháng Tư xưa kia có tên gọi là săn chim cúc-cu (Hunt-the-Gowk) (“gowk” trong phương ngữ Scotland là tên khác của một loài chim cúc cu hay là kẻ ngốc). Những trò đùa truyền thống là yêu cầu một người nào đó chuyển giúp một tin nhắn được niêm phong có yêu cầu xin được giúp đỡ. 

Thông điệp trong tin nhắn ghi: “Dinna cười to, dinna cười mỉm. Hãy săn chim cúc cu ở nơi khác” (“Dinna laugh, dinna smile. Hunt the gowk another mile”) và người nhận được yêu cầu tiếp tục chuyển tiếp tin nhắn đến “nạn nhân” khác. Nguồn gốc của tấm biển “Đá tôi” cũng có thể xuất phát lễ kỷ niệm ngày April “Gowks” của người Scotland.

Anh Quốc

Tại Anh, một trò đùa tháng tư là bất ngờ la hét “April fool!” (trò lừa hay là kẻ ngốc tháng Tư) và người nghe sẽ là “kẻ ngốc tháng Tư”. Một nghiên cứu vào những năm 1950 của nhà nghiên cứu văn học dân gian Iona và Peter Opie, phát hiện ra rằng ở Anh, và ở các quốc gia có truyền thống bắt nguồn từ Vương quốc Anh, bao gồm Úc, các trò đùa chấm dứt vào buổi trưa. Một người mà đùa giỡn sau buổi trưa thì cũng tự là “kẻ ngốc”.

Iran

Tại Iran, những trò vui nhộn được chơi vào ngày thứ 13 của năm mới Ba Tư (Nowruz), thường rơi vào ngày 1 hoặc ngày 2 tháng 4. Ngày này, được ghi nhận tổ chức từ năm 536 trước Công nguyên, được gọi là Sizdah Bedar và là trò đùa-truyền thống lâu đời nhất trên thế giới và vẫn còn tồn tại đến nay, thực tế này đã khiến nhiều người tin rằng ngày Cá tháng Tư có nguồn gốc từ truyền thống này.

Ấn Độ

Tại Ấn Độ, đã có rất nhiều điều liên quan về Ngày Cá tháng Tư trong cả điện ảnh và văn học phổ thông và mọi người đều vui vẻ với ngày này. Trong nền điện ảnh Ấn Độ, phim April Fool (phim năm 1964) của Hindi cùng với bài hát chủ đề rất phổ biến.

Romania

Tại Romania, một trò đùa ngày Cá tháng Tư được tiết lộ bằng cách hét lên “Păcăleală de 1 Aprilie!” (nghĩa là chơi khăm ngày Cá tháng Tư) với người đối diện và người đó trở thành “kẻ ngốc tháng tư”.

Một số trò lừa cá tháng tư vui vẻ, hài hước

Một số trò lừa cá tháng tư vui vẻ, hài hước
Một số trò lừa cá tháng tư vui vẻ, hài hước

Sau khi đã tìm hiểu về ngày cá tháng tư là ngày gì, mọi người có thể tìm hiểu thêm một số trò lừa để có ngày cá tháng tư vui vẻ nhé!

  • Thay thế phần kem giữa bánh Oreo bằng kem đánh răng, sau đó mời “nạn nhân” của bạn thưởng thức.
  • Tỏ tình với người bạn thích từ lâu mà không dám nói ra. Nếu đối phương đồng ý thì chúc mừng, bạn đã thoát kiếp “FA”. Còn nếu đối phương từ chối bạn thì bạn cũng không phải sợ ngại hay xấu hổ vì có thể nói rằng đây là ngày Cá tháng Tư.
  • Nhắc nhở ai đó về cúc áo hoặc cúc quần chưa khóa. Đây là lời nói dối huyền thoại và được nhiều người áp dụng thành công. Lời nhắc nhở này sẽ khiến nạn nhân phải hốt hoảng, giật mình và kiểm tra xem có đúng hay không.
  • Thay đổi ngôn ngữ cài đặt trên điện thoại di động của ai đó từ tiếng Anh hay tiếng Việt sang ngôn ngữ khác.
  • Ở căn bếp nhà bạn, bạn hãy đổ tất cả muối và đường vào lọ ngược lại. Sau đó để hai lọ gia vị vào vị trí như cũ và chứng kiến bố của bạn pha cà phê muối.

Những câu hỏi thường gặp về ngày cá tháng tư vui vẻ

Những câu hỏi thường gặp về ngày cá tháng tư vui vẻ
Những câu hỏi thường gặp về ngày cá tháng tư vui vẻ

Ngoài câu hỏi cá tháng tư là ngày gì thì nhiều bạn còn thắc mắc thêm một số điều về ngày này. Sau đây là những câu hỏi thường gặp về ngày cá tháng 4 bạn có thể tham khảo:

Ngày cá tháng tư là ngày nào?

Ngày Cá tháng tư, còn gọi là ngày nói đùa, là ngày hội vui vẻ, hấp dẫn đối với những người tinh nghịch và hài hước, là ngày mà theo phong tục cũ tại một số quốc gia, bạn bè thường hay bày trò đùa giỡn nhau, và nhằm ngày 1 tháng 4 dương lịch hàng năm.

Cá tháng tư bắt nguồn từ nước nào?

Nhiều tài liệu cho rằng nước Pháp chính là quê hương của ngày Cá tháng Tư vui vẻ. Bởi vào thế kỉ 16, mùa lễ hội hàng năm của đất nước này bắt đầu vào ngày đầu tháng Tư nên năm mới được tính bắt đầu từ ngày 1/4, ngày được xem là đầu tiên của mùa xuân. Nhưng vào năm 1582, Hoàng đế Charles IX đã ra lệnh chuyển ngày đầu năm mới về ngày 1/1. 

Tuy nhiên, phương tiện liên lạc thời đó còn lạc hậu, người ta truyền tin chủ yếu bằng cách chạy bộ nên không phải người dân nào cũng biết. Do đó, vẫn có nhiều người tiếp tục đón năm mới vào ngày 1/4, và trở thành một trò cười thú vị. Và kể từ đó, nhiều người lém lỉnh trêu đùa gọi ngày 1/4 là ngày nói dối, rồi cái tên “Cá tháng Tư” ra đời.

Hy vọng sau bài viết này, bạn sẽ không còn thắc mắc cá tháng tư là ngày gì? hay ngày cá tháng tư là ngày nào? Đồng thời cũng biết được nguồn gốc, ý nghĩa và cá tháng tư bắt nguồn từ nước nào? Nếu còn bất cứ thắc mắc nào, đừng ngần ngại để lại câu hỏi để được giải đáp nhé!

5/5 - (1 bình chọn)

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *